YIL 1922 …..
Lozan Konferansi 20 Kasim 1922 tarihinde Lozan kentindeki Mont Benon gazinosunda gorkemli bir sekilde acildi, Konferansi izlemis olan gazeteci Ali Naci Karacan yazdigi kitabinda soyle anlatiyordu;
“Konferesans baslayali bir ay olmustu.Bir ay icinde hic bir mesele halledilmemisti.Meseleler yalniz yoklaniyordu,her dokunulan davanin sarpligi anlasildiktan ve bir cesit tartisi alindiktan sonra bir kenara konmasi adet haline gelmisti.”
Lozan Konferansi hakkinda Gazi Mustafa Kemal ,unlu Soylevinde su durum tespitini yapmaktadir;
“Lozan Baris Konferansinda gorusulen sorunlar , yalniz uc -dort yillik donem ile sinirli degildi,Konferansta yuzyillik hesaplar gorusulmekteydi,Bu denli bulasik, bu deli karusik, bu denli eski hesaplarin icinden cikmak kuskusuz kolay olmayacakti…………….
….Devlet , borclarinin faizlerini bile odeyemez duruma getirilmisti. Osmanli Devleti diger uluslarin gozunde iflas etmisti.Mirascisi oldugumuz,Osmanli Devleti’nin dunya gozunde hicbir degeri onuru ve erdemi kalmamisti.Osmanli Devleti’nin uluslararasi haklari elinden alinmis, sanki vesayet altinda bulunan bir ulke gorunumundeydi”
Lozan’da , Ismet Pasa’nin ise cok net ,egilip bukulmeden soyledigi suydu;
“Turkiye de bagimsiz bir devlettir ve oteki devletler gibi esit kosullarda muamale gormek istemektedir.Eger bunu icinize sindirip kabul ederseniz baris olur,yoksa olmaz.”
4 Subat 1923 tarihinde artik gorusmelerin bir sonuca ulasamayacagi inancina varilarak Konferans tatil edildi.Ismet Pasanin etrafini saran gazeteciler soruyorlardi;
-Ne oldu Pasam?
–Ne olacak ,hic… Esaret altina girmeyi kabul etmedik..
Tatil sureci 23 Nisan 1923 tarihine kadar surdu, eksik telgraflar, sifresi cozulemeyenler, yanlis veye noksa basili sozcuklerve uzayip giden geceler gunler…
Sonunda Lozan Konferansi 24 Temmuz 1923 te sona erdi. Tum yabanci medya Turk trafinin buyuk bir siyasal basari gosterdigini yaziyordu:ozellikle en yalin ve ovgu dolu manset Yunan basinindan gelmisti..
” TURKLER MONDROS ANTLASMASINI YIRTTILAR VE MUTTEFIKLERI HEZIMETE UGRATTILAR”